طرح " معماری خوب "
طرح ساماندهی و ارتقاء زندگی مردم از طریق ارتقاء فضای زیست و افزایش آگاهی عمومی در زمینه معماری و شهر
Sunday, 17 October , 2021
افزونه جلالی را نصب کنید. - 11 ربيع أول 1443
شناسه خبر : 738
  پرینتخانه » فرهنگ تاریخ انتشار : 12 آگوست 2020 - 22:46 | 445 بازدید | ارسال توسط :

فضاهای جنسیتی

وارد شدن به چندی از مکان های عمومی، این حس را در زنان ایجاد می کند که نبایستی در آنجا باشند و یا حضور آنها خلاف قرارداد های اجتماعی است، قرار دادهایی که در اذهان مردم جامعه نوشته و تایید می شود و همه را بدانها پایبند می کند. فضاهایی همانند  ترمینال مسافربری، استادیوم ها […]

فضاهای جنسیتی

وارد شدن به چندی از مکان های عمومی، این حس را در زنان ایجاد می کند که نبایستی در آنجا باشند و یا حضور آنها خلاف قرارداد های اجتماعی است، قرار دادهایی که در اذهان مردم جامعه نوشته و تایید می شود و همه را بدانها پایبند می کند. فضاهایی همانند  ترمینال مسافربری، استادیوم ها یا کارگاه ها یا محیط هایی که بیشتر کارکنان و مراجعه کنندگان آن مرد هستند، یا گذر ها و خیابان ها که زمانی که با معطلی مواجه می شوند حق ایستادن در آن را در ذهن به خود نمی دهند، بدون اینکه دلیل یا منطقی داشته باشد.

در حالی که بعضی فضاها ما را به حضور در خود دعوت می کنند همانند پاساژها و مراکز خرید که معمولا فروشنده ها با روی گشاده خواستار حضور ما هستند یا مکان های زیارتی و فضاهای آموزشی و… که حسی از نبودن در فضا را با خود به همراه ندارند.

عدم حضور زنان در برخی مکان های اجتماعی جامعه ی ما امری است که همچنان در حال وقوع است، اما این پرسش مطرح می شود که  طراح و معمار بنا در آن چه نقشی می تواند داشته باشد؟ آیا روابط فضایی و کالبد معماری بنا با جنیستی بودن فضا رابطه ای دارد؟

 

با تعمق در فضاهای اجتماعی می توان دریافت که فضای فعالیتی زنان به صورت جداگانه ای از فضای کار و فعالیت مردان تکامل یافته است که در زندگی عشایر و روستایی و بعدها در زندگی شهری این دو جنس در فضای مشخص مردانه و زنانه به زندگی خود ادامه می دادند که اندرونی ها در خانه های قرن اخیر معماری ایران گواه این مدعاست. نمونه ی بارز نشانه های جنسیتی فضاها، کوبه ی درهای خانه ها، در قدیم است و اینگونه مثال ها نتیجه ای بر جنسیتی بودن فضاها بدست می دهد.

پرسش دیگری که مطرح می شود این است که آیا با تغییر کالبد معماری و روابط فضایی در دهه های اخیر، فضاها برچسب جنسیتی خود را از دست دادند؟ با نگاه بر روابط اجتماعی و درصد حضور زنان در اماکن عمومی می توانیم به این سوال پاسخ دهیم که خیر، اکنون، زنان جامعه نمیتوانند در همه ی اماکن عمومی حضور داشته باشند. دلیل این امر چیست؟

در دوره ی پیش از جریان مدرنیته عدم حضور زن در فضای عمومی، از سوی مردم، مردان و زنان جامعه، کاملا پذیرفته شده بود و دلیلی برای تغییر در این نوع نگاه وجود نداشت تا زمانی که مردم در مواجهه با زندگی مدرن تغییر را همانند برخی مقاطع تاریخی، لازمه ی بقا و حضور در جامعه دیدند.

 

شیوه ی جدید زندگی آنها را با خود به تغییر واداشت که این تغییرات از آماده سازی خوراک و پوشاک تا جابجایی از نقطه ای به نقطه ی دیگر، از ساخت خانه تا کار و فعالیت در کارخانه و همچنین حضور بی سابقه زنان در فضاهای عمومی را در پی داشت تا ما نیز بتوانیم بعد از قرنها زندگی به سبکی سنتی به نوعی دیگر از زیست بپردازیم و تجربیات دنیای مدرن را از سر بگذرانیم. در میان این تحولات ناخواسته ی جهان، چالش های فرهنگی یکی پس از دیگری اجتناب ناپذیر می نمود که همانگونه که اشاره شد نقش زنان و فعالیت آنها در اجتماع از موضوعاتی است که هنوز در مراحل قانونگذاری و تصمیم گیری های نهادهای دولتی مطرح است که ما بر آن میدارد تا بیاندیشیم که آیا می توان با حذف نگاه جنسیتی، نقش موثرتر و درخورتری به همه ی افراد جامعه داده شود و در محدودیتهای اجتماعی و فضایی قرار نگیرد؟ و آیا می توان با ایجاد فضاهای متناسب زمینه ی حضور افراد جامعه را به عنوان سرمایه های انسانی فراهم کرد؟

 

 

 

 

 

 

 

برچسب ها

این مطلب بدون برچسب می باشد.

به اشتراک بگذارید
تعداد دیدگاه : 0
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.