طرح " معماری خوب "
طرح ساماندهی و ارتقاء زندگی مردم از طریق ارتقاء فضای زیست و افزایش آگاهی عمومی در زمینه معماری و شهر
Sunday, 17 October , 2021
افزونه جلالی را نصب کنید. - 11 ربيع أول 1443
شناسه خبر : 322
  پرینتخانه » آخرین اخبار تاریخ انتشار : 19 جولای 2020 - 22:14 | 406 بازدید | ارسال توسط :

کهن الگوهای اشکال آشنا در نگاه ما

واژه Archetypes  از کلمه لاتین  archetyipum و به یونانی ἀρχέτυπον (archétypon)  به طرح یا نمونه اصلی به زبان انگلیسی وارد شده است، الگوهایی که پس از سالها هندسه ذهنی مان با آنها شکل گرفته و تقریبا تمام چیزهای که شکل می دهیم با همین موطیف هستند. کهن الگوها مذاهب و مکاتب مختلف پیدایش نظریه نوین […]

کهن الگوهای اشکال آشنا در نگاه ما

واژه Archetypes  از کلمه لاتین  archetyipum و به یونانی ἀρχέτυπον (archétypon)  به طرح یا نمونه اصلی به زبان انگلیسی وارد شده است، الگوهایی که پس از سالها هندسه ذهنی مان با آنها شکل گرفته و تقریبا تمام چیزهای که شکل می دهیم با همین موطیف هستند.

کهن الگوها مذاهب و مکاتب مختلف

پیدایش نظریه نوین

یونگ نظریه خود را بر اساس آرکی تایپ یا همان الگوی کهن الگوها، ارائه داد وی با کار بر روی ضمیر ناخود آگاه جمعی به این موضوع پرداخت که الگوهای رفتاری غریزی و مادرزاد ما ریشه در رفتارها و الگوهای از پیش تایین شده جامعه خود دارد و به نوعی شخصیت ما را شکل می­دهد. وی می­افزاید اعمال خودآگاه ما مانند نوک کوه یخ است زیرِ آگاهی، سطح بسیار بزرگ تری وجود دارد که در آن خاطرات، احساسات و رفتارهای فردی فراموش شده یا سرکوب شده وجود دارد که یونگ آن را ناخودآگاه فردی می داند. در زیر ناخودآگاه فردی دریای ژرف ناخودآگاه جمعی وجود دارد، دریایی بسیار بزرگ و باستانی که سرشار از همه تصاویر و رفتارهایی است که در طول تاریخ بارها و بارها تکرار شده اند. این تاریخ تنها شامل انسانها نمی­شود، بلکه شامل خود زندگی است. همانطور که یونگ می­گوید : “هر چقدر بیشتر وارد عمق روان شوی، بستر گسترده تر می شود”.

جمیز بورک مورخ مشهور و مفسر در علم و تکنولوژی نیز اعتقاد دارد هیچ و اقیتی مستقل از تاویل وجود ندارد جهان در هر زمان همان است که شما آن را جهان می نامید.

ریشه های کهن الگو را در ادبیات و موسیقی و آداب و رسوم محلی و یا غذاهای رایج در هر سرزمین دید نمونه ای از این دست کهن الگو در ادبیات اساطیری ما در شاهنامه فردوسی است که خصایص بسیاری از آنچه که در این کتاب آمده است در فرهنگ و آداب سرزمینی ایران ریشه دارد، نمونه ای دیگر که خود بدعت محسوب می شود را می­توان پیتزای قرمه سبزی ذکر کرد اگر چه در فرهنگ غذایی ما نیز نون و پنیر و سبزی به صورت یک غذا بوده اما به هر حال اکنون یاد آور کشور ایتالیا است و البته قرمه سبزی نیز یک عقبه اصیل فرهنگ در سرزمین ما را به دنبال خود یدک می­کشد، این اختلاط که نامش هم عجیب به نظر می­رسد خود نشان دهنده همین در هم آمیختن گوناگونی استفاده از الگوهای کهن است.

هر چند این اختلاط شاید به ظاهر جدید می­نماید اما سابق بر این نیز بسیاری از سلایق و علایق ملل به همین گونه با هم آمیخته است.

پیتزای قرمه سبزی- خالق آقای اربابی

فلسفه

در فلسفه نیز رد پای از همین کهن الگو می توان یافت در کتاب مبانی فلسفه و روانشناختی ادارک فضا به تئوری بازنمود اشاره دارد نویسنده می افزاید این نظریه بناهای کلاسیک بازنمودی از بنا های باستانی است البته اضافه می کند که این نظریه با نظریه من علیه گودمن نفی می شود چرا که بنا به غایت مثل به مثل نیای خود نبوده است، معماری را هنری غیر باز نمودی می خواند زیرا معماری امری آگاهانه و البته ارادی است این را نیز رد نمی کند که معماری یک امر تجربی است و هرگز منفک از سنت نخواهد بود و این را می پذیرد که بخشی از تجارت اش در بنا ها و آثار مختلف بر روی معمار تاثیر می گذارد.

معماری

در معماری هر کشوری می­توانیم نشانه­های از الگوهای کهن را بیابیم که از بدو پیدایش معماری شکل گرفته و رفته رفته به آنها افزوده شده است، الگوهای که شامل فضاهای ستون دار یا ستاودن کردن فضای بیرونی، درگاه­ها و سمپلکس­ها، تغییر شکل آن به ایوان،سقف پوش­ها اعم از گنبد و بام­های شیبدار و پله و ساختارهای طبقه ای به شکل پله، گذرگاه­ها ( پل، رواق، هشتی یا همان ورودی)، پنجره­ها و روزن­ها و نمادها و نقوش گیاهی و جانوری، الگوهای تصویری هستند که در ذهن اغلب افراد یک جامعه به یک شکل نقش بسته است بسته به آنکه در چه سرزمینی زندگی می کنیم این الگوها متفاوت از یکدیگر هستند اما غالبا مفاهیم را همانطور که ایجاد شده اند درک می کنیم.

مثالی از این دست را می توان استفاد هاز هندسه و گره چینی در معماری سرزمینی خودمان و بسط و گسترش آن در ریاضایت و هندسه و معماری فرگتال و فضاهای خلق شده با رایانه ای دید .

معماری وهنر در تمدن اسلامی
مقرنس کاری ایوان صحن حرم حضرت معصومه (ع)-قم
Related image
ساخت : John Edmark پروفسور دانشگاه استنفرد- انگلیس
serpentine-gallery-pavilion-2002-toyo-ito-cecil-balmond-arup
serpentine-gallery-pavilion-2002-toyo-ito-cecil-balmond-arup

با این حال هستند مثال های روشن تر برای درک بهتر این الگوها که دگرگونه استفاده شده اند مثال روشنی آن را می توان در تاق های و گذر ها مشاهده کرد که در معماری امروز معمار سعی کرده است به گونه ای دیگر از آن بهره ببرد و جلوه ای نو  از کارکرد معماری آن بیرون بکشد.

دفتر طراحی Faaoffice محسن کاظمیان فرد و همکاران -کاشان                                                         
  عکس از آتشکده نیاسر-کاشان

از این دست نمونه ها در تاریخ ادبیات، موسیقی، شعر و حتی مذاهب مختلف قابل مشاهده است چرا که فرهنگی را شکل داده است که از درون بشر می­تراود و نو زایی این فرهنگ امری است لازم برای پویایی و برقراری همین مهم، سهروردی معتقداند که هنرمندای ماندگار اند که بتواند در کار هنری خود بدعتی بکار بندد.

حال سوالی مطرح می­شود با توجه به تغییر کارکرد محتوی کهن الگو نیز تغییر می­کند؟

منبع:

http://freecad.ir/wp-content/uploads/2016/12/architypy.pdf
http://www.khodshenas.ir/ArcheTypes/About
http://tarikh-memari.mihanblog.com
https://www.wired.co.uk/article/fibonacci-zoetrope-sculptures
https://www.archdaily.com/344319/serpentine-gallery-pavilion-2002-toyo-ito-cecil-balmond-arup/51423dc6b3fc4b43eb000059-serpentine-gallery-pavilion-2002-toyo-ito-cecil-balmond-arup-photo
https://www.instagram.com/p/CBU8xGQDtJT/
https://lahzeakhar.com/news/22540-کاربردی-ترین-بنای-کاشان#gsc.tab=0
نویسنده : امیر ملکشاهی
برچسب ها

این مطلب بدون برچسب می باشد.

به اشتراک بگذارید
تعداد دیدگاه : 0
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.